wtorek, 24 czerwca 2025

Chabry, chaber...

KWIAT CHABRU to jedna z najbardziej charakterystycznych roślin kojarzących nam się z latem. Stanowi nieodłączny element polnych krajobrazów. Przez rolników chaber bławatek uważany jest za uciążliwy chwast, z kolei w ogrodach od lat wykorzystywany jest jako naturalistyczny element rabat, w dodatku o licznych leczniczych właściwościach. 

CHABER BŁAWATEK (Centaurea cyanus) to typowo łąkowa roślina jednoroczna z rodziny astrowatych, którą powszechnie spotkać można na terenie całego kraju. Potocznie nazywany samosiejką, wołoszkiem, wawrem, macoszką czy kardym. Przez rolników traktowany jako uporczywy chwast, który porasta przede wszystkim uprawy rzepaku i zboża ozime.

CHABER POLNY charakteryzuje się wzniesionym pokrojem i silnie rozgałęzionymi pędami, osiągając wysokość od 30 do nawet 90 centymetrów. Posiada owłosione łodygi i niewielkie, bardzo wąskie, lancetowate liście. Tworzy koszyczkowate kwiatostany o średnicy mniej więcej 3 cm i charakterystycznych, ząbkowanych płatkach, w odcieniach błękitu, choć zdarzają się również odmiany kwitnące na biało lub różowo. Podziwiać je można od czerwca aż do września. Co ważne, kwiat chabru jest uznawany za roślinę miododajną, przyciąga bowiem zarówno pszczoły jak i inne owady zapylające. Po przekwitnięciu na chabrach pojawia się sinoszary owoc – załupek.
CHABER BŁAWATEK – I JEGO ZASTOSOWANIE I WŁAŚCIWOŚCI LECZNICZE.
Bławatek to nie tylko urokliwy, polny kwiat, ale również cenna roślina miododajna czy surowiec zielarski. Z rośliny tej otrzymać możemy bowiem miód bławatkowy, który nie tylko doskonale smakuje, ale również wzmacnia odporność.

W przypadku gatunku jakim jest chaber bławatek, właściwości lecznicze wykazuje głównie kwiat bławatka, wykorzystywany jako surowiec zielarski. Zawiera on między innymi duże ilości flawonoidów i antocyjanin o działaniu przeciwzapalnym i antybakteryjnym. Przygotowuje się z niego między innymi wywary i napary, do stosowania zewnętrznego i wewnętrznego.

Regularnie pita herbata z bławatka pomocna jest w takich schorzeniach jak stany zapalne nerek czy kamica nerkowa (wykazuje działanie moczopędne), a także przy problemach z woreczkiem żółciowym (działa delikatnie żółciopędnie). Okłady z bławatka pomocne są ponadto w leczeniu stanów zapalnych oczu i problemach skórnych, takich jak trądzik czy choroby grzybicze skóry głowy.

Nie każdy wie, że chabra bławatka można wykorzystać również w kuchni, jako dodatek do potraw mięsnych czy sałatek. Co ciekawe, ze względu na swoje właściwości barwiące wykorzystywany jest on ponadto jako naturalny barwnik spożywczy, a niegdyś stosowany był nawet we włókiennictwie do barwienia materiałów na kolor chabrowy.
Chabry w poezji też były używane przytoczę wam wiersz ukradziony w którym jest użyte słowo charakter.

WIERSZ UKRADZIONY

Bór zastygł w kościół z żelaza i rdzy... 
w kopule niebo błękitne jak chabry 
niebieści blado słupów mrok popielny...

Po borze chodzi wiatr,
 stary kościelny, 
dmucha na srebrne buków kandelabry,
 i gasi liście płomienie i skry.
Przedstawię jeszcze kilka cytatów z tagiem chaber jakie udało mi się znaleźć.

"Chabry z poligonu, chabry z poligonu, gdzie żołnierski trud. Chabry z poligonu niosę ci do domu, bo w nich szczęścia łut. Chabry z poligonu tobie dziś przywożę, i aromat ziół. Chabry, polne kwiaty, kwitną o tej porze, niech ozdobią stół. Chabry z poligonu wiozę ci do domu, ten od serca dar, Chabry z poligonu, chabry z poligonu, mój żołnierski skarb."
Inny cytat:
 "W zbożach wykwitła chabrem dorodnym, śpi, jak poziomka ciężka, dojrzała, pod liściem nieba modrojagodnym!"
Chaber, a w szczególności chaber bławatek, ma bogatą symbolikę. W Polsce jest często kojarzony z niewinnością, skromnością i czystością. Może również symbolizować miłość, przywiązanie, wierność oraz siłę i niezłomność. W kulturze ludowej chaber bywa uważany za talizman przynoszący szczęście. 
SZCZEGÓŁOWA SYMBOLIKA CHABRA:
NIEWINNOŚĆ I SKROMNOŚĆ:
Intensywnie niebieskie kwiaty chabra bławatka kojarzą się z dziewczęcą urodą, delikatnością i skromnością. 
MIŁOŚĆ I WIERNOŚĆ:
W przeszłości chabry były wręczane jako wyraz uczuć, symbolizując miłość, przywiązanie i wierność. 
SIŁA I NIEZŁOMNOŚĆ:
Chabry rosną w trudnych warunkach, wśród zbóż, co może być interpretowane jako symbol siły i odporności. 
SZCZĘŚCIE:
W polskiej tradycji ludowej chaber bywał amuletem mającym przynosić szczęście i chronić przed złem. 
Natura i niezależność:
Chabry, jako rośliny dziko rosnące, mogą symbolizować piękno i siłę natury oraz niezależność. 
POKÓJ:
W niektórych kulturach chaber bławatek jest uznawany za symbol pokoju. 
Chaber jest obecny w polskiej kulturze, sztuce i literaturze, często pojawiając się jako element dekoracyjny w wiankach, bukietach i innych formach artystycznych. 
Kocham chabry zakochana jestem w niech już od dobrych kilku lat uwielbiam ich niebieski kolor, uwielbiam na nie patrzeć i wspominać czasy dzieciństwa kiedy jeździłam razem z wójostwem na sianokosy i one rosły na polach uprawnych.
Zawsze doprowadzały we mnie zachwyt wśród nich tam na polach, czułam się jakbym miała miejsce jedyne swoje miejsce na ziemi w którym się zatracam. I uwierz mi dalej tak samo mam a już jestem po 40-ce.
Pozdrawiam serdecznie Iwona Wala.





Brak komentarzy:

Prześlij komentarz